Man en vrouw gaan op huwelijksreis naar de Dominicaanse Republiek en komen tijdens die vakantie kort na elkaar te overlijden. Zij hebben beide geen testament achter gelaten. Tussen de beide families ontstaat een conflict over wie wat erft. Het gezamenlijk vermogen is ongeveer € 200.000,00.
Vaststaat dat de vrouw eerder is overleden dan de man. Hoeveel tijd er tussen heeft gezeten is niet helemaal duidelijk, uit de overlijdensaktes zou blijken dat het gaat om circa 20 minuten. Het hof Den haag heeft een vereffenaar benoemd en in de beschikking opgenomen dat de tijdspanne tussen de beide overlijdens zo kort is dat het zou gaan om “de aanwijzing van een lot”. Het hof stelt de vraag of onverkorte aansluiting bij het wettelijk erfrecht wel passend is.
Het wettelijk erfrecht houdt in dit geval in dat de man enig erfgenaam is van de vrouw. Hij erft dus de helft van het gezamenlijk vermogen. De andere helft is al van hem. Zijn nalatenschap bedraagt dus € 200.000,00. Omdat hij kort daarna overlijdt, erven zijn erfgenamen, zijn familie dus, het totale bedrag van € 200.000,00. Er komt niets terecht bij de familie van de vrouw. Wanneer mensen gelijktijdig overlijden kunnen zij niet van elkaar erven. Als in dit geval de man en de vrouw gelijktijdig zouden zijn gestorven bedraagt hun beider nalatenschap de helft van het gezamenlijk vermogen. De familie van de man erft dan € 100.000,00 en de familie van de vrouw ook.
De rechtbank overweegt dat de man en de vrouw in min of meer gelijke mate bijgedragen aan de totstandkoming van het gezamenlijk vermogen. Hun beider ouders hebben aan dat vermogen nauwelijks iets bijgedragen. Uit wat de ouders ter zitting hebben verteld over hun kinderen en de familierelaties is bij de rechtbank het beeld ontstaan van een gelukkig stel dat had besloten samen door te gaan. Samen met elkaar, maar ook met hun respectievelijke families en vrienden. De man en de vrouw voelden zich verantwoordelijk voor elkaar. Zo waren zij eerst geregistreerd partner en hadden zij een levensverzekering afgesloten. Naderhand zijn zij getrouwd.
De rechtbank concludeert eveneens dat partijen niet hebben nagedacht over de mogelijkheid dat zij heel kort na elkaar zouden overlijden en de gevolgen die dat zou kunnen hebben voor hun bezittingen. Zij is van oordeel dat indien partijen hierover wel zouden hebben nagedacht, zij in een testament hadden bepaald dat in de gegeven omstandigheden – waar geen van beide partners het vermogen nodig had om alleen verder te gaan – hun vermogen over beide families moest worden verdeeld. Zij baseert dit oordeel op de volgende overwegingen:
a. beide families hebben tijdens de comparitie van partijen gezegd dat de man en de vrouw het woord “samen” belangrijk vonden en daarnaar wilden leven,
b. de man en de vrouw hebben hun vermogen samen opgebouwd en voor zover er al door één van beide families aan is bijgedragen, is dat door de familie van de vrouw geweest in de vorm van de uitkering van een studieverzekering,
c. vaak wordt bij schenkingen binnen de familie bepaald dat het geschonken bedrag niet in enige huwelijksgoederengemeenschap valt en daardoor niet aan de ‘koude kant’ terecht komt. Indien de man van de vrouw zou erven, zou echter het gehele vermogen van de vrouw aan de voor haar ‘koude kant’ terecht komen.
De rechtbank vindt de situatie uitzonderlijk. De man en de vrouw waren slechts twee weken getrouwd. Zij hebben niet in een testament hun wensen inzake hun nalatenschap vastgesteld. Als zij dat wel hadden gedaan hadden zij naar alle waarschijnlijkheid voor deze situatie iets anders bepaald dan de wettelijke regeling. Zij zijn op zeer korte termijn na elkaar aan een zelfde oorzaak overleden. Het onder deze omstandigheden vasthouden aan de wettelijke volgorde zoals opgenomen in artikel 4:10 sub a BW, waarbij het gehele vermogen van de man en de vrouw alleen bij de familie van de man terechtkomt, druist in tegen het rechtsgevoel en is, juridisch gezegd, naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar.
Vindt u de consequenties van bijvoorbeeld de verdeling van een nalatenschap ook in strijd met de redelijkheid en billijkheid? Neemt u dan contact op met onze advocaat erfrecht op 020-39080150.
U kunt hier de hele uitspraak lezen.