Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft onlangs uitspraak gedaan over de vraag of de taken van de executeur al waren voltooid.
Het verzoek van verweerster om verzoeker te ontslaan als executeur in de nalatenschap van erflater is toegewezen.
Volgens verzoeker heeft de kantonrechter hem ten onrechte ontslagen als executeur.
Verzoeker wil dat de bestreden beschikking op dit punt ongedaan wordt gemaakt, zodat hij zijn werkzaamheden als executeur kan voortzetten.
Erfrecht. Ontslag van de executeur. Zijn de taken van de executeur voltooid? Aanslag erfbelasting. Zijn de taken van de executeur van rechtswege beëindigd?
De rechter oordeelt als volgt.
De executeur heeft op grond van artikel 4:144, eerste lid, van het Burgerlijk Wetboek (BW) de taak de goederen van de nalatenschap te beheren en de schulden van de nalatenschap te voldoen, die tijdens zijn beheer uit die goederen behoren te worden voldaan.
De taak van de executeur eindigt onder andere van rechtswege wanneer hij zijn werkzaamheden als zodanig heeft voltooid (artikel 4:149, eerste lid, aanhef en a BW).
Daarnaast eindigt de taak van de executeur ook door het ontslag dat de kantonrechter hem met ingang van een bepaalde dag verleent (artikel 4:149, eerste lid, aanhef en f BW).
Dit gebeurt op verzoek van de executeur of op grond van gewichtige redenen op verzoek van een mede-executeur, een erfgenaam, het OM dan wel ambtshalve (door de rechter) (artikel 4:149, tweede lid, BW).
De kantonrechter heeft verzoeker ontslagen als executeur van de nalatenschap van erflater omdat hij ernstig is tekortgeschoten in zijn taak als executeur, waardoor er gewichtige redenen zijn voor ontslag.
Volgens verzoeker heeft de kantonrechter hem ten onrechte ontslagen als executeur.
Verzoeker wil dat de bestreden beschikking op dit punt ongedaan wordt gemaakt, zodat hij zijn werkzaamheden als executeur kan voortzetten.
Het hof ziet aanleiding om eerst te beoordelen of de taak van de executeur niet al van rechtswege is geëindigd als bedoeld in artikel 1:149, eerste lid, BW.
Tussen partijen staat vast dat alle schulden van de nalatenschap inmiddels zijn voldaan.
Verzoeker heeft weliswaar verklaard bezwaar te hebben gemaakt tegen de aanslag erfbelasting, maar dit zal hooguit leiden tot een teruggave van te veel betaalde erfbelasting en dus niet tot een schuld die nog voldaan moet worden.
Het louter moeten wachten op de beslissing van de Belastingdienst over een eventuele teruggave, zou de verdeling van de nalatenschap ook onnodig ophouden.
Deze eventuele teruggave is een vordering die betrokken dient te worden bij de verdeling van de nalatenschap en dit is geen taak van de executeur.
Hetzelfde geldt voor de inbreng van giften en de kwijtschelding van de lening aan verzoeker (waarover partijen onenigheid hebben).
Wat dan nog resteert is de schuld van de nalatenschap aan verzoeker vanwege de door hem uit privévermogen voorgeschoten erfbelasting.
Nog daargelaten dat verzoeker deze schuld allang uit de nalatenschap aan zichzelf had kunnen voldoen, is dit naar het oordeel van het hof een kwestie de het beste bij de verdeling van de nalatenschap aan de orde kan komen.
Naar het oordeel van het hof zijn de werkzaamheden van de executeur als zodanig voltooid, zodat de taak van de executeur inmiddels van rechtswege is geëindigd als bedoeld in artikel 1:149, eerste lid, sub a BW.
Verzoeker zou hooguit nog kunnen betogen dat de bestreden beslissing om rechtmatigheidsredenen moet worden getoetst, en wel wanneer hij daarbij een voldoende belang heeft.
Verzoeker heeft aangevoerd dat hij de bestreden beslissing (hof: ex tunc) getoetst wil hebben wegens een moreel ethisch belang.
Het hof acht dit belang onvoldoende om tot een inhoudelijk beoordeling van het destijds gegeven ontslag te komen.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat executeur over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat executeur op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de taken en bevoegdheden van de executeur, bezoek dan onze website over de executeur. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.