Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft op 26 april 2022 uitspraak gedaan over de vraag of er gewichtige redenen bestonden voor een ontslag van een testamentair bewindvoerder.

Verzoeker is de stiefzoon van de erflaatster.

Erflaatster is in 2019 overleden.

Erflaatster heeft in haar testament van 6 juli 2018 over haar nalatenschap beschikt en aan verzoeker een bedrag in contanten gelijk aan een/vierde deel van het saldo van haar nalatenschap gelegateerd.

Het legaat bedraagt ongeveer € 700.000,-.

Op grond van het bepaalde in artikel 4:164 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek kan het ontslag, als dit niet door de bewindvoerder zelf wordt verzocht, slechts worden verleend wegens gewichtige redenen.

Daarmee wordt bedoeld de situatie dat de bewindvoerder in ernstige mate tekortschiet in de nakoming van zijn verplichtingen of ongeschikt is geworden het bewind te voeren.

Het hof is van oordeel dat, hoewel de kantonrechter eerder een soortgelijk verzoek van verzoeksters heeft afgewezen, er wel ontwikkelingen zijn geweest die een beoordeling rechtvaardigen van de vraag of er nu sprake is van een dergelijke situatie.

Volgens verzoekers is het verzoek tot ontslag van verweerster gestoeld op de volgende gewichtige redenen:

a) de verhoudingen tussen partijen;

b) de wijze waarop verweerster invulling geeft aan haar werkzaamheden;

c) de belangenverstrengeling omdat verweerster ook executeur in de nalatenschap van erflaatster is en zij in die hoedanigheid in rechte is betrokken door verzoeker.

Verweerster betwist dat er gewichtige redenen voor haar ontslag zijn.

Het hof zal hieronder beoordelen of sprake is van gewichtige redenen verweerster te ontslaan en daarbij letten op de door partijen aangedragen standpunten.

Erfrecht. Bewind. Verzoek tot ontslag van een testamentair bewindvoerder. Gewichtige redenen? Verstoorde verhoudingen? Belangenverstrengeling? Toetsingsmaatstaf.

De rechter oordeelt als volgt.

Volgens verzoeksters is de huidige situatie tussen hen en verweerster uiterst onaangenaam en dit zorgt voor veel spanningen, met name bij verzoeksters.

Verzoeksters nemen het verweerster vooral zeer kwalijk dat zij rekening en verantwoording aflegt aan de kantonrechter in plaats van aan verzoeksters als gevolmachtigden van verzoeker.

Verweerster ervaart geen beletsel om het bewind te blijven voeren en wil dit overeenkomstig de wens van erflaatster blijven doen.

Verstoorde verhoudingen en wantrouwen dienen om als ‘gewichtige redenen’ te kunnen worden bestempeld grotendeels gestoeld te zijn op concrete en objectieve feiten.

Enkel subjectieve belevenissen zijn ontoereikend voor het verlenen van het ontslag.

De weerstand die verzoeksters voelen jegens verweerster wordt met name veroorzaakt doordat verzoeksters en verweerster van mening verschillen over hoe verweerster haar taak als testamentair bewindvoerder zou moeten invullen en op welke wijze het gelegateerde vermogen zou moeten worden besteed.

Het hof ziet in de wijze van optreden van verweerster geen grond voor een objectief aan te nemen en te rechtvaardigen wantrouwen van verzoeksters jegens verweerster.

Ditzelfde geldt ook voor de door verzoeksters gestelde verstoorde verhoudingen.

Deze kunnen niet als gewichtige redenen worden aangemerkt.

De wijze waarop verweerster invulling geeft aan haar werkzaamheden

Verzoeksters verwijten verweerster dat zij geen goede invulling geeft aan haar taak als testamentair bewindvoerder; de wijze waarop zij invulling geeft aan haar taak is niet redelijk en niet correct.

Verzoeksters vinden dat verweerster niet in redelijkheid met hen meekijkt wat in het belang van verzoekers is.

Volgens verzoeksters maakt verweerster ook vele fouten in onder meer berekeningen en vergoedingen.

Volgens verweerster wordt – conform de wens van erflaatster – royaal uit het legaat uitgekeerd ten behoeve van verzoeker.

Sinds februari 2019 is ruim € 140.000,- uitgekeerd.

Verder worden fouten in betalingen door haar hersteld.

Het ging in veel gevallen om relatief kleine bedragen.

De fouten waren veelal veroorzaakt door de onduidelijke manier van aanleveren van declaraties door verzoeksters, aldus verweerster.

Het hof is van oordeel dat verweerster voldoende gedocumenteerd heeft weersproken dat zij haar verplichtingen als testamentair bewindvoerder niet behoorlijk nakomt.

Verweerster heeft op grond van de wet en op grond van de in het testament van erflaatster aan haar toegekende bevoegdheden, de bevoegdheid het aan het verzoeker gelegateerde vermogen te beheren.

Op grond van het testament van erflaatster kan verweerster het aan verzoeker gelegateerde vermogen alleen besteden voor zijn levensonderhoud, hetgeen verweerster naar het oordeel van het hof ook doet.

De belangenverstrengeling

Volgens verzoeksters is sprake van belangenverstrengeling, omdat verweerster zowel executeur is in de nalatenschap van erflaatster, als testamentair bewindvoerder.

De belangenverstrengeling blijkt volgens verzoekers uit het feit dat verweerster heeft beslist dat de kosten voor het voeren van een procedure door verzoeker over de geldigheid van het testament niet worden vergoed uit het legaat, terwijl haar kosten als executeur in die procedure worden vergoed uit de nalatenschap.

Verweerster stelt dat de kantonrechter terecht heeft geconstateerd dat de verweten belangenverstrengeling niet nader is onderbouwd.

De enkele omstandigheid dat zij als executeur is gedagvaard maakt dit niet anders en het testament is nog steeds rechtsgeldig.

De stelling dat sprake is van belangenverstrengeling is naar het oordeel van het hof onvoldoende onderbouwd.

Zoals hiervoor reeds overwogen, kan op grond van het testament het aan verzoeker gelegateerde vermogen alleen worden besteed voor zijn levensonderhoud.

Naar het oordeel van het hof heeft verweerster terecht beslist dat de kosten voor het voeren van voornoemde procedure geen kosten voor levensonderhoud zijn.

Het hof is gelet op het vorenstaande van oordeel dat de door verzoeksters genoemde gewichtige redenen – ook in onderlinge samenhang – niet zijn aan te merken als gewichtige redenen op grond waarvan verweerster zou moeten worden ontslagen als testamentair bewindvoerder.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat executeur over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over bewind in het erfrecht, belt u dan gerust onze advocaat executeur op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de taken en bevoegdheden van de executeur, bezoek dan onze website over de executeur. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.