Het Gerechtshof Amsterdam heeft op 12 april 2022 uitspraak gedaan over de aansprakelijkheid van de notaris in hoedanigheid van executeur-afwikkelingsbewindvoerder voor de afgifte van legaten.
Erflater heeft in zijn testament zijn twee zonen, A en B, benoemd tot zijn erfgenamen.
Klager is de kleinzoon van erflater en de zoon van A.
Erflater heeft in zijn testament aan zijn kleinkinderen, onder wie klager, een legaat gemaakt ter grootte van de voor kleinkinderen geldende vrijstelling van de erfbelasting.
In het testament staat dat de betreffende legaten binnen zes maanden na het overlijden van erflater dienen te worden uitgekeerd.
In zijn testament heeft erflater de notaris benoemd tot executeur-afwikkelingsbewindvoerder.
Op 6 juni 2017 heeft de notaris een verklaring van executele afgegeven.
Hierin staat dat de notaris in haar hoedanigheid van executeur-afwikkelingsbewindvoerder bevoegd is de nalatenschap van erflater te beheren en daarover te beschikken, alsmede te verdelen.
Klagers verwijten de notaris dat de aan hen gemaakte legaten nog steeds niet zijn uitgekeerd.
De notaris heeft in november 2017, en later nogmaals in juni 2018, bevestigd dat de nalatenschap van erflater ruimschoots voldoende is om de schulden van de nalatenschap te voldoen.
Ook de boedelbeschrijving is sinds november 2017 niet meer veranderd volgens klagers.
Bovendien heeft erflater in zijn testament geen voorbehoud gemaakt voor de uitbetaling van de aan klagers gemaakte legaten, zodat voorbijgegaan moet worden aan de argumenten die de notaris aandraagt waarom uitbetaling nog niet mogelijk is.
Erfrecht. Klacht tegen notaris. Aansprakelijkheid van de notaris als executeur-afwikkelingsbewindvoerder voor de afgifte van legaten.
De rechter oordeelt als volgt.
Een notaris kan tuchtrechtelijk aansprakelijk zijn voor het handelen in een andere hoedanigheid dan notaris dat voldoende verband houdt met zijn hoedanigheid van notaris in relatie tot het daarbij passende gedragsniveau, zonder dat het handelen uitsluitend aan een notaris is voorbehouden (zie laatstelijk hof Amsterdam 14 december 2021, GHAMS:2021:3852).
Deze maatstaf komt erop neer dat de notaris tuchtrechtelijk aansprakelijk kan zijn voor het handelen in een andere hoedanigheid dan notaris, maar dat dit handelen voldoende verband moet houden met zijn hoedanigheid van notaris.
Naarmate het handelen minder verband houdt met de hoedanigheid van notaris, moet het van grotere ernst zijn om nog de conclusie te kunnen rechtvaardigen dat de notaris daardoor de eer en het aanzien van het notarisambt schaadt of dat zijn handelen een notaris niet betaamt (zie hof Amsterdam 28 april 2020, GHAMS:2020:1165).
In deze zaak is de notaris opgetreden in hoedanigheid van executeur-afwikkelingsbewindvoerder.
Deze hoedanigheid is niet uitsluitend voorbehouden aan een notaris.
Naar het oordeel van het hof bestaat er voldoende verband tussen het optreden als executeur-afwikkelingsbewindvoerder enerzijds en de hoedanigheid van een notaris, zodat de tuchtnorm van artikel 93 lid 1 van de Wet op het notarisambt op dat handelen van toepassing is.
Het hof zal de klacht van klagers niet opnieuw inhoudelijk bespreken.
De kamer heeft zijn beslissing uitvoerig gemotiveerd.
Het beroepschrift van klagers, het verweerschrift van de notaris en de behandeling van de zaak ter zitting in hoger beroep hebben geen ander licht op de zaak geworpen en geven het hof geen aanleiding tot een andere beoordeling dan die van de kamer of tot een nadere motivering.
Het hof herhaalt hier nog kort de kernoverwegingen van de kamer.
Klachtonderdeel 1: de notaris weet op dit moment nog niet of alle schulden uit de goederen van de nalatenschap kunnen worden voldaan, zodat zij de legaten nog niet kan betalen.
Klachtonderdeel 2: de notaris heeft klager niet uit eigen beweging bericht over het aan hem gemaakte legaat. Dat is in dit geval niet tuchtrechtelijk verwijtbaar, omdat klager zelf al wist van het legaat en hij zelf daarover contact heeft opgenomen met de notaris.
Klachtonderdeel 3: de inboedel van erflater was al tijdens zijn leven verdeeld. De notaris heeft klaagster juist geïnformeerd.
Klachtonderdeel 4: de notaris had er als executeur belang bij te weten of de vader van klager tot de erfgenamen van erflater behoorde. Omdat deze weigerde zich daarover uit te spreken is zij een procedure gestart om duidelijkheid te krijgen. Verder heeft zij de lopende procedure van de bewindvoerder tegen A overgenomen. Dit zijn geen klachtwaardige handelingen.
Klachtonderdeel 5: niet is gebleken dat de notaris valsheid in geschrifte heeft gepleegd. In de verklaring van executele staan geen onjuistheden. Ook is niet gebleken dat de notaris de KNB onjuiste informatie heeft gegeven.
Klachtonderdeel 6: het is niet aan de notaris als executeur-afwikkelingsbewindvoerder om door de erflater mondeling gemaakte schenkingen die na zijn overlijden moeten worden betaald na te komen. Bovendien is niet gebleken dat erflater de door klager genoemde bedragen inderdaad als schenking heeft toegezegd
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat executeur over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat executeur op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de taken en bevoegdheden van de executeur, bezoek dan onze website over de executeur. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.