De Rechtbank Gelderland heeft op 30 september 2021 uitspraak gedaan over de vraag of er gewichtige reden bestonden voor het ontslag van een testamentair bewindvoerder.
Erflater heeft in zijn testament een testamentair bewind ingesteld over al hetgeen de rechthebbende uit de nalatenschap van erflater verkrijgt tot het moment dat de rechthebbende de leeftijd van 23 jaar bereikt.
Erflater heeft verweerder tot testamentair bewindvoerder benoemd.
Verzoekster verzoekt de kantonrechter verweerder te ontslaan als testamentair bewindvoerder.
Verzoekster onderbouwt haar verzoek tot ontslag van de testamentair bewindvoerder als volgt.
Er is een onstabiele situatie tussen de erfgenamen en verweerder ontstaan.
Verweerder was de buurman van erflater en van de vriendin van erflater
Erfrecht. Bewind. Verzoek tot ontslag van een testamentair bewindvoerder. Gewichtige reden voor ontslag. Belangenverstrengeling. Wantrouwen. Toetsing.
De rechter oordeelt als volgt.
Het verzoek tot ontslag van de testamentair bewindvoerder in de zin van Boek 4
Op grond van hetgeen in het testament is bepaald over het testamentair bewind en hetgeen (aanvullend of dwingend) is bepaald in Afdeling 7, Titel 5 van Boek 4 BW en in het bijzonder op grond van artikel 4:164 lid 2 BW, dient de kantonrechter te toetsen of sprake is van gewichtige redenen die moeten leiden tot het ontslag van de testamentair bewindvoerder.
Met gewichtige redenen wordt bedoeld de situatie dat de bewindvoerder in ernstige mate tekortschiet in de nakoming van zijn verplichtingen of dat hij ongeschikt is geworden het bewind te voeren.
Verweerder wordt verweten dat sprake is van een belangenverstrengeling waardoor hij zijn taak niet goed kan uitvoeren.
Verweerder heeft naast zijn taak van testamentair bewindvoerder over het erfdeel van de rechthebbende (zijn vriendin) geadviseerd en bijgestaan in een procedure tegen de erfgenamen van de nalatenschap van erflater en dus tegen de rechthebbende.
Indien de vriendin in het gelijk wordt gesteld, komt dit onder andere in mindering op het erfdeel van de rechthebbende dat onder het testamentair bewind valt.
Tijdens de mondelinge behandeling heeft verweerder desgevraagd bevestigd dat hij
heeft geholpen bij het opstellen van brieven met betrekking tot het geschil met de erfgenamen.
De kantonrechter is van oordeel dat verweerder door vriendin bij te staan in ieder geval de schijn heeft gewekt het onder het testamentair bewind vallende erfdeel niet onafhankelijk en uitsluitend in het belang van de rechthebbende te beheren.
Voornoemde belangenverstrengeling zorgt voor een onstabiele situatie waardoor verzoekster geen vertrouwen in verweerder (meer) heeft.
Verzoekster weet niet of verweerder uitsluitend het belang van de rechthebbende behartigt of dat andere belangen (ook) een rol spelen.
Zij vreest dat de rechthebbende daardoor zal worden benadeeld.
Weliswaar heeft verweerder tijdens de mondelinge behandeling aangegeven dat hij het belang van de rechthebbende dient, maar dat neemt niet weg dat de houding en het handelen van verweerder objectief gezien een andere indruk wekken.
Voorts wordt verweerder verweten dat hij niet beschikt over de benodigde kennis en kunde die nodig is voor een goede uitoefening van zijn taak als testamentair bewindvoerder.
Verweerder heeft tijdens de mondelinge behandeling toegelicht dat hij van mening is dat zijn taak het beheren van de nalatenschap van erflater inhoudt en dat hij zijn taak vergelijkt met een kluisbewaarder, waarbij hij de enige is met de ‘sleutel die toegang verschaft tot de kluis’.
De kantonrechter stelt voorop dat de taak van de testamentair bewindvoerder zich niet uitstrekt tot de nalatenschap van erflater, maar volgens het testament van erflater slechts ziet op het erfdeel dat erflater heeft nagelaten aan de rechthebbende.
Ingevolge artikel 4:171 lid 1 BW heeft erflater in artikel 9.4 van zijn testament bepaald dat de rechthebbende naast de bewindvoerder bevoegd is tot handelingen dienende tot gewoon onderhoud van de onder bewind staande goederen die hij in gebruik heeft en tot handelingen die geen uitstel kunnen lijden.
Voor het overige komt het beheer uitsluitend toe aan de bewindvoerder.
De rechthebbende is slechts met medewerking of toestemming van de bewindvoerder bevoegd tot andere handelingen dan de voornoemde bedoelde beheersbevoegdheden, welke een onder bewind staand goed rechtstreeks betreffen.
Het onder bewind gestelde vermogen mag dus wel degelijk worden aangewend, mits dit in het belang van de rechthebbende plaatsvindt.
Daarbij komt dat, afgezien van de vraag of verweerder voor de vervulling van de functie van testamentair bewindvoerder bekwaam is, geldt dat de vergelijking van verweerder tussen zijn taak en die van een kluisbewaarder niet bijdraagt aan het vertrouwen van verzoekster in een deugdelijke taakuitoefening door verweerder.
De kantonrechter neemt als uitgangspunt de wens van erflater zoals verwoord in zijn testament.
Het feit dat erflater verweerder in zijn testament heeft benoemd tot testamentair bewindvoerder laat zien dat erflater verweerder vertrouwde en hem daartoe in staat achtte.
Deze benoeming vond echter plaats voorafgaand aan het geschil tussen de erfgenamen enerzijds en de vriendin anderzijds en aldus voordat de verhoudingen verstoord raakten.
De kantonrechter is van oordeel dat het wantrouwen dat is ontstaan, wordt veroorzaakt door omstandigheden die aan verweerder te wijten zijn, althans waarvan verweerder had kunnen weten dat deze niet bijdragen aan een constructieve en transparante vervulling van de aan hem toevertrouwde taak.
Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen, is de kantonrechter van oordeel dat sprake is van gewichtige redenen die moeten leiden tot het ontheffen van verweerder van zijn functie als testamentair bewindvoerder in de zin van artikel 4:164 lid 2 BW.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat executeur over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over bewind in het erfrecht, belt u dan gerust onze advocaat executeur op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de taken en bevoegdheden van de executeur, bezoek dan onze website over de executeur. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.