Van onze advocaat executeur. De Rechtbank Midden-Nederland heeft op 4 juni 2018 uitspraak gedaan over het verzoek tot de benoeming van een vereffenaar door de rechter vanwege het tekortschieten van de executeur in de afwikkeling van de nalatenschap.

De schuldeiser verzoekt de rechtbank om een vereffenaar te benoemen in de nalatenschap van erflater op grond van artikel 4:203 lid 1 sub b BW.

Zij stelt belanghebbende te zijn in de zin van dat artikel omdat zij schuldeiser van de nalatenschap is. Zij meent dat verweerster als executeur tekortschiet.

De executeur is voorts ongeschikt om de nalatenschap af te wikkelen, omdat ze tegengestelde belangen heeft.

Daarbij komt dat zij de schuld aan verzoekster niet heeft opgenomen in de boedelbeschrijving en er activa op de boedelbeschrijving ontbreken.

Bovendien reageert de executeur niet op vragen van verzoekster over haar vordering, zoals wanneer deze zal worden voldaan.

Verzoekster stelt dat wordt voldaan aan het wettelijk criterium van artikel 4:203 lid 1 sub b BW en vraagt daarom een vereffenaar te benoemen die de nalatenschap zal vereffenen. Zij stelt voor om mr. P.J. van de K, notaris te Amstelveen, te benoemen. Hij is hiertoe bereid.

De executeur vraagt om verzoekster niet-ontvankelijk te verklaren althans om haar verzoeken af te wijzen.

Daartoe voert zij onder andere aan dat de vordering van verzoekster pas na het opmaken van de boedelbeschrijving bekend is geworden.

Voorts betwist de executeur de stelling van verzoekster dat er activa ontbreken op de boedelbeschrijving. Zij stelt dat de door haar opgemaakte boedelbeschrijving volledig en juist is.

Volgens de executeur kan zij de schulden van de nalatenschap nog niet voldoen, omdat de nalatenschap op dit moment betrekkelijk weinig liquide middelen bevat.

Voorts stelt de executeur dat het complex is om de nalatenschap af te wikkelen, omdat de nalatenschap nagenoeg alleen aandelen in dan wel vorderingen op de B.V. bevat. De waarde van deze aandelen en vorderingen is onduidelijk.

De executeur meent derhalve dat zij niet tekort schiet in de vervulling van haar verplichtingen, zodat het verzoek volgens haar moet worden afgewezen.

Tot slot stelt de executeur voor om haar als vereffenaar te benoemen indien de rechtbank aanleiding ziet om een vereffenaar te benoemen.

Benoeming van een vereffenaar door de rechter. Tekortschieten van executeur? Deskundigheid. Tegenstrijdig belang. Voortvarendheid. Boedelbeschrijving.

De rechter verweegt als volgt.

Artikel 4:203 lid 1 sub b BW bepaalt dat de rechtbank een vereffenaar kan benoemen na beneficiaire aanvaarding op verzoek van een belanghebbende wanneer hij die met het beheer van de nalatenschap is belast in ernstige mate in de vervulling van zijn verplichtingen tekortschiet, daartoe ongeschikt is of niet voldoet aan een last tot zekerheidsstelling, wanneer de schulden der nalatenschap de baten lijken te overtreffen, of wanneer tot een verdeling van de nalatenschap wordt overgegaan voordat deze is vereffend.

Verzoekster is schuldeiser van de nalatenschap, zodat zij als belanghebbende kan worden ontvangen in haar verzoek.

De rechtbank dient te beoordelen of er op grond van artikel 4:203 lid 1 sub b BW aanleiding is om een vereffenaar te benoemen.

Verzoekster stelt dat dit het geval is, omdat de executeur ongeschikt is om de nalatenschap te beheren en in de vervulling van haar verplichtingen tekortschiet. De executeur betwist dit.

Volgens de overgelegde boedelbeschrijving van 15 februari 2017, ondertekend door de executeur, behoren tot de activa van de nalatenschap onder andere:

– aandelen in een B.V., waarvan de waarde nog onbekend was en is;

– een vordering op de B.V. van ruim € 490.000,-;

– een rekening-courant vordering van ruim € 174.000,-.

Volgens de schuldeiser heeft de nalatenschap daarnaast een vordering op de executeur, tevens erfgenaam, van ruim € 97.000,- uit hoofde van een leenovereenkomst tussen erflater en de executeur. Deze staat niet op de boedelbeschrijving. De executeur betwist deze vordering.

Op de genoemde boedelbeschrijving staan diverse schulden. De schuld die voortvloeit uit de beschikking van de rechtbank Amsterdam van 20 juli 2017, waarin de kantonrechter bepaalt dat de executeur een som ineens strekkende tot een billijke vergoeding van de door mevrouw A verrichte werkzaamheden moet betalen, is nog niet vermeld op de boedelbeschrijving. Dit is verklaarbaar uit het feit dat de boedelbeschrijving is opgemaakt op 15 februari 2017, terwijl de beschikking van de kantonrechter van 20 juli 2017 dateert.

Daarnaast is de executeur in hoger beroep gegaan tegen deze beslissing. De schuld van de executeur, als erfgename van erflater, van € 94.386,28 aan verzoekster, zoals vastgesteld door rechtbank Midden-Nederland bij beschikking van 28 juni 2017, stond ook nog niet op de boedelbeschrijving van 15 februari 2017.

De executeur is op grond van artikel 4:146 lid 2 BW verplicht met bekwame spoed een boedelbeschrijving op te maken.

De rechtbank overweegt dat sprake is van een complex samengestelde nalatenschap en van complexe familiaire en zakelijke verhoudingen.

Ook de waardering van de aandelen is lastig. Daarom is het begrijpelijk dat de eerste boedelbeschrijving van 15 februari 2017 niet volledig was, mede gelet op de diverse procedures die er gevoerd zijn. Echter, het had wel op de weg van de executeur gelegen om de boedelbeschrijving bij te werken zodra mogelijk.

De executeur wikkelt de nalatenschap van erflater zelf af. Gesteld noch gebleken is dat de executeur beschikt over specifieke deskundigheid op het gebied van de vereffening van een nalatenschap.

De rechtbank is van oordeel dat de eerder genoemde complexiteit die specifieke deskundigheid wel vereist. De executeur heeft gesteld dat zij zich bij de afwikkeling laat bijstaan door haar advocaat, een accountant en een notaris, maar uit de stukken is dit niet gebleken.

De rechtbank overweegt verder dat het niet onaannemelijk is dat er sprake was van een leenovereenkomst tussen erflater en de executeur van ruim € 97.000,- gelet op het vonnis van de rechtbank Amsterdam van 11 mei 2017. De executeur betwist deze vordering.

Daarmee is sprake van tegenstrijdige belangen. Immers, verweerster zou als executeur en afwikkelingsbewindvoerder van de nalatenschap ervoor moeten zorgen dat dit bedrag zo snel mogelijk aan de nalatenschap wordt voldaan, omdat zoals zij zelf stelt, de nalatenschap weinig liquide middelen bevat terwijl er wel diverse schulden van de nalatenschap, waaronder aan verzoekster, moeten worden voldaan. Als schuldenaar betwist zij deze vordering, hetgeen in dit geval, gelet op het feit dat zij ook executeur en afwikkelingsbewindvoerder is, een betwisting jegens zichzelf is. Deze tegenstrijdige belangen maken dat verweerster niet geschikt is de nalatenschap af te wikkelen.

Verder is de rechtbank niet gebleken dat de executeur voortvarend te werk gaat bij de afwikkeling van de nalatenschap. Gesteld noch gebleken is dat er een concreet plan is aan de hand waarvan de executeur de nalatenschap zal afwikkelen.

Gelet op alle hiervoor genoemde omstandigheden tezamen ziet de rechtbank aanleiding om te oordelen dat de executeur ongeschikt is om de nalatenschap van erflater af te wikkelen.

Uit het voorgaande volgt logischerwijs dat de executeur niet zal worden benoemd tot vereffenaar.

Gezien de complexiteit ziet de rechtbank aanleiding om een professional te benoemen tot vereffenaar. Mr. P.J. van de K is bereid om in deze zaak te worden benoemd en de executeur heeft geen bezwaar gemaakt tegen zijn benoeming. Daarom zal de rechtbank hem als vereffenaar benoemen.

Het verzoek om de executeur te gelasten rekening en verantwoording af te leggen aan mr. P.J. van de K en aan hem het beheer van de nalatenschap te gelasten zal als niet op de wet gegrond worden afgewezen.

Uit artikel 4:151 BW volgt dat een executeur wiens bevoegdheid tot het beheer van de nalatenschap is geëindigd, verplicht is om aan degene die na hem bevoegd is tot het beheer, rekening en verantwoording af te leggen op de wijze als voor bewindvoerders bepaald. De rechtbank kan dit echter niet gelasten.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag over de verdeling en vereffening van een erfenis, over de taken en bevoegdheden van een executeur, over het ontslag van een executeur, over de benoeming van een vereffenaar, over het opstellen van een boedelbeschrijving of het afleggen van rekening en verantwoording in het erfrecht, belt u dan gerust onze advocaat executeur op 020-3980150.