De Rechtbank Zeeland-West-Brabant heeft onlangs uitspraak gedaan over de vraag of wegens verstoorde verhoudingen binnen de familie een neutraal en professioneel executeur kon worden benoemd.
Het verzoek strekt ertoe verzoekster te ontslaan als executeur in de nalatenschap van erflaatster, onder gelijktijdige benoeming van mr. X tot opvolgend executeur.
Erfrecht. Executele. Kan wegens verstoorde verhoudingen een neutrale professioneel executeur worden benoemd? Testament. Loon. Onvoorziene omstandigheden.
De rechter oordeelt als volgt.
Artikel 4:142 lid 1 BW bepaalt dat de kantonrechter bevoegd is om, bij het ontbreken van een benoemd executeur, op verzoek van een belanghebbende een vervangend executeur te benoemen.
Deze bevoegdheid geldt alleen wanneer een erflater deze bevoegdheid in zijn uiterste wil heeft opgenomen.
Op grond van het testament van erflaatster kan de kantonrechter een vervanger van de executeur benoemen.
Verzoekster en belanghebbende verschillen van mening over de vraag wie tot opvolgend executeur dient te worden benoemd.
De kantonrechter gaat voorbij aan het voorstel van belanghebbende om hem tot opvolgend executeur te benoemen.
Uit hetgeen verzoekster en belanghebbende (tevens broer en zus) ter zitting naar voren hebben gebracht, volgt dat de onderlinge familieverhoudingen zodanig verstoord zijn, dat de kantonrechter het wenselijk acht dat een neutrale, professionele executeur benoemd wordt.
Aangezien belanghebbende geen inhoudelijke bezwaren heeft geuit tegen de door verzoekster voorgestelde benoeming zal de kantonrechter overgaan tot haar benoeming zoals verzocht.
Erflaatster heeft bij testament bepaald dat de executeur voor zijn werkzaamheden geen recht heeft op loon.
Ingevolge artikel 4:159 lid 3 BW kan de rechter op grond van onvoorziene omstandigheden, hetzij ambtshalve, hetzij op verzoek van de bewindvoerder, van de rechthebbende of iemand in wiens belang het bewind is ingesteld, voor bepaalde of voor onbepaalde tijd de beloning anders regelen dan bij de uiterste wil of de wet is aangegeven.
Via de schakelbepaling in artikel 4:144 lid 3 BW is artikel 4:159 lid 3 BW van overeenkomstige toepassing verklaard op de beloning van een executeur.
De kantonrechter kan derhalve op grond van onvoorziene omstandigheden de beloning anders regelen dan bij de uiterste wil of de wet is aangegeven.
Het begrip onvoorziene omstandigheden dient te worden begrepen in de zin van artikel 6:258 BW.
Van belang is van welke omstandigheden erflaatster bij het instellen van de executele is uitgegaan en of zij – al dan niet stilzwijgend – met het optreden van onvoorziene omstandigheden rekening heeft willen houden (Tweede NvW, Parl. Gesch. Boek 4, p. 2098).
Naar het oordeel van de kantonrechter is in onderhavig geval sprake van onvoorziene omstandigheden in de zin van artikel 6:258 BW, daaruit bestaande dat de bij testament benoemde executeur, de heer A, is vooroverleden, dat de vervangend executeur op eigen verzoek ontslagen is uit haar functie als executeur en dat de familieverhoudingen zodanig zijn verstoord dat benoeming van een onafhankelijke executeur noodzakelijk is geworden om te komen tot afwikkeling van de nalatenschap.
Naar het oordeel van de kantonrechter mag onder die omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid ongewijzigde instandhouding van de testamentaire bepaling dat de executeur voor haar werkzaamheden geen loon ontvangt, niet worden verwacht.
De kantonrechter zal derhalve de beloning van de executeur anders regelen dan in het testament is aangegeven en bepalen dat de executeur haar werkzaamheden zal verrichten tegen het door haar kantoor gebruikelijk gehanteerde uurtarief.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat executeur over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat executeur op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de taken en bevoegdheden van de executeur, bezoek dan onze website over de executeur. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.