Erfrecht. Legitieme. Executele. Recht op informatie van de legitimaris. Zijn de gedaagden in de procedure betrokken als executeurs of als erfgenamen? Beneficiaire aanvaarding?

De Rechtbank Limburg heeft op 25 januari 2023 uitspraak gedaan over het recht op informatie van de legitimaris ter berekening van de legitieme.

Erflaatster heeft bij testament de zussen (gedaagden) als erfgenamen aangewezen en hen gezamenlijk als executeur benoemd.

Volgens het testament bestaat de taak van de executeur uit het beheren van de goederen van de nalatenschap en het voldoen van de schulden daarvan.

Aan de broers, waaronder eiser, is elk een legaat van 10% van het saldo van de nalatenschap toebedeeld.

Het saldo van de nalatenschap is in het testament gedefinieerd als:

“de waarde in het economisch verkeer van alle goederen van mijn nalatenschap na aftrek van de in artikel 4:7 van het Burgerlijk wetboek onder a tot en met d en i vermelde schulden van mijn nalatenschap. Als goederen komen niet in aanmerking de inboedelgoederen in de zin van artikel 3:5 Burgerlijk Wetboek.”

Eiser heeft aanspraak gemaakt op zijn legaat en zijn (aanvullende) legitieme portie.

Eiser stelt zich op het standpunt dat het saldo van de nalatenschap, althans de legitimaire massa – en daarmee zijn legaat en legitieme portie – hoger is dan hetgeen volgt uit de berekening van zijn zussen.

Hij heeft een incidentele vordering ingesteld op basis van artikel 843a Rv en artikel 4:78 lid 1 BW, strekkende – kort gezegd – tot verkrijging van stukken en informatie ten behoeve van de berekening van de omvang van zijn legaat en legitieme portie.

Gedaagden hebben verweer gevoerd.

Gedaagde 1 is bij de kantonrechter in persoon verschenen, maar heeft na verwijzing geen advocaat gesteld.

Erfrecht. Legitieme. Executele. Incidentele vordering. Recht op informatie van de legitimaris. Zijn de gedaagden in de procedure betrokken als executeurs of als erfgenamen? Beneficiaire aanvaarding?

De rechter oordeelt als volgt.

Gedaagden hebben zich op het standpunt gesteld dat de incidentele vordering niet is ingesteld, omdat deze niet in het petitum is opgenomen.

De rechtbank passeert dit verweer, nu de incidentele vordering voldoende kenbaar (met aparte kop) als onderdeel in de dagvaarding is opgenomen.

Gedaagden hebben bovendien inhoudelijk op deze vordering gereageerd, zodat zij niet in hun belangen zijn geschaad.

Hoedanigheid procespartij

De rechtbank constateert echter dat zij bij de huidige stand van zaken over onvoldoende informatie beschikt om een inhoudelijke beslissing in deze zaak te kunnen nemen.

Dit betreft het volgende.

Gelet op artikel 4:145 lid 2 BW komt aan de executeur de exclusieve bevoegdheid toe om ter zake het beheer van de nalatenschap in rechte op te treden.

Als gevolg daarvan zijn de erfgenamen onbevoegd in dergelijke zaken zelfstandig in rechte op te treden, of dit nu is als eiser of als gedaagde.

In deze zaak is niet alleen onduidelijk in welke hoedanigheid gedaagden zijn opgeroepen, maar evenmin kan worden vastgesteld in welke hoedanigheid zij zouden moeten worden opgeroepen.

Onduidelijk is bijvoorbeeld of zij de nalatenschap hebben aanvaard, en zo ja, hoe (zuiver of beneficiair).

Uit het door eiser overgelegde testament van erflaatster blijkt verder dat de drie zussen gezamenlijk zijn aangewezen als executeur, maar nergens is vermeld of, en zo ja door wie, deze benoeming is aanvaard, en of de executeur(s) nog in functie is (zijn).

Hierdoor is de rechtbank niet in staat de hoedanigheid van de procespartijen te toetsen (tot welke toets zij ambtshalve is gehouden).

De rechtbank zal partijen in de gelegenheid stellen zich beurtelings (te beginnen met eiser) over bovenstaande kwestie bij akte uit te laten.

Naast verduidelijking van de hiervoor aan de orde gestelde vragen, verneemt de rechtbank ook graag in welke hoedanigheid eiser gedaagden heeft bedoeld op te roepen, alsmede hoe gedaagden dit hebben begrepen.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat executeur over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat executeur op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de taken en bevoegdheden van de executeur, bezoek dan onze website over de executeur. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.