Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft onlangs uitspraak gedaan over de vraag of er gewichtige reden bestond voor het ontslag van een executeur-afwikkelingsbewindvoerder.
Verzoeker is in hoger beroep gekomen van de bestreden beschikking voor zover hij daarbij is ontslagen als executeur en afwikkelingsbewindvoerder.
Hij verzoekt het hof om te bepalen dat hij als enige executeur en afwikkelingsbewindvoerder in functie blijft.
Het hof heeft de beschikking van de kantonrechter, waarbij twee broers wegens gewichtige redenen zijn ontslagen als executeur en afwikkelingsbewindvoerder, bekrachtigd.
Beide broers zijn tekort geschoten in hun verplichting tijdig een overzicht te maken van de boedel en de schulden en het voortvarend ter hand nemen van de afwikkeling van de nalatenschap van hun moeder.
Erfrecht. Ontslag van een executeur-afwikkelingsbewindvoerder. Gewichtige reden voor ontslag? Tekortkoming. Boedelbeschrijving. Voortvarende afwikkeling van nalatenschap?
De rechter oordeelt als volgt.
Ingevolge artikel 4:144 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW) heeft de executeur de taak om, onverminderd de testamentaire lasten die de erflater aan hem mocht hebben opgelegd en voor zover de erflater niet anders heeft beschikt, de goederen der nalatenschap te beheren en de schulden der nalatenschap te voldoen, die tijdens zijn beheer uit die goederen behoren te worden voldaan.
De executeur moet met bekwame spoed een boedelbeschrijving opmaken (artikel 4:146 lid 2 BW) en aan de erfgenamen alle door hen gewenste inlichtingen geven over de uitoefening van zijn taak (artikel 4:148 BW).
De taak van de executeur eindigt door ontslag dat de kantonrechter hem met ingang van een bepaalde dag verleent (artikel 4:149 lid 1 aanhef en onder f BW).
Het ontslag wordt hem verleend, hetzij op eigen verzoek, hetzij om gewichtige redenen, zulks op verzoek van een mede-executeur, een erfgenaam of het openbaar ministerie, dan wel ambtshalve. Hangende het onderzoek kan de kantonrechter voorlopige voorzieningen treffen en de executeur schorsen (artikel 4:149 lid 2 BW).
Volgens artikel 4:202 BW wordt een nalatenschap vereffend, wanneer deze door een of meer erfgenamen onder voorrecht van boedelbeschrijving (beneficiair) is aanvaard, tenzij er een tot voldoening van de opeisbare schulden en legaten bevoegde executeur is en deze kan aantonen dat de goederen van de nalatenschap ruimschoots toereikend zijn om alle schulden van die nalatenschap te voldoen; geschillen daarover worden door de kantonrechter beslist.
Verweerder heeft gesteld dat verzoeker niet-ontvankelijk moet worden verklaard in zijn verzoek in hoger beroep omdat de nalatenschap inmiddels beneficiair is aanvaard, waardoor die nalatenschap moet worden vereffend en de taak van de executeur is geëindigd.
Het hof is van oordeel dat verzoeker kan worden ontvangen in zijn verzoek in hoger beroep.
Verzoeker verzoekt in hoger beroep om te bepalen dat het ontslag wordt vernietigd en hij als enige executeur en afwikkelingsbewindvoerder in functie blijft.
Als zijn verzoek slaagt blijft verzoeker executeur voor de periode vanaf de aanvaarding van de executele tot 22 november 2023.
Op 22 november 2023 is zijn taak op grond van het bepaalde in artikel 4:149 lid 1 onder d BW geëindigd, tenzij verzoeker (alsnog) kan aantonen dat de goederen van de nalatenschap ruimschoots toereikend zijn om alle schulden van de nalatenschap te voldoen.
Verzoeker heeft dus belang bij zijn hoger beroep.
Op dezelfde gronden is ook verweerder ontvankelijk in zijn verzoek in het (voorwaardelijk) incidentele hoger beroep om zijn ontslag als executeur/afwikkelingsbewindvoerder te vernietigen.
Het hof is met de kantonrechter van oordeel dat gewichtige redenen het ontslag van zowel verzoeker als verweerder als executeur en afwikkelingsbewindvoerder rechtvaardigen.
Beiden zijn tekort geschoten in hun verplichting tijdig een overzicht te maken van de boedel en de schulden en het voortvarend ter hand nemen van de afwikkeling van de nalatenschap.
Zij hebben geen overleg met elkaar gevoerd over het beheer van de nalatenschap, elkaar geen informatie verschaft en zij hebben allebei de tot de nalatenschap behorende woning verkocht.
Deze dubbele verkoop heeft tot juridische procedures geleid.
Er is ook nog steeds onvoldoende duidelijkheid over de omvang van de nalatenschap.
De posten op de in hoger beroep als productie door verzoeker overgelegde boedelbeschrijving worden door verweerder betwist.
Die beschrijving bevat naast de hypotheekschuld op de woning een waardebepaling van de woning en vorderingen van verzoeker op de nalatenschap en van de nalatenschap op verweerder.
Het is gezien de strijdende standpunten van verzoeker en verweerder en de persoonlijke betrokkenheid van beiden bij die vorderingen niet te verwachten dat daarin op korte termijn duidelijkheid komt.
Ook tijdens de zitting in hoger beroep is gebleken dat er een groot wantrouwen tussen verzoeker en verweerder bestaat, die een ernstige belemmering vormt voor een afwikkeling van de boedel.
Met name om laatstgenoemde reden, maar ook gelet op het voorgaande, ziet het hof geen aanleiding om te bepalen dat (één van) beide broers executeur kan/kunnen blijven.
Het hof zal de bestreden beschikking voor zover aan zijn oordeel onderworpen bekrachtigen. Het hof merkt op dat uit het voorgaande volgt dat de nalatenschap, die op 22 november 2023 beneficiair is aanvaard, moet worden vereffend.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat executeur over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat executeur op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de taken en bevoegdheden van de executeur, bezoek dan onze website over de executeur. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.