De Rechtbank Midden-Nederland heeft onlangs uitspraak gedaan over het ontslag van een executeur-afwikkelingsbewindvoerder.
Verzoekster verzoekt dat de kantonrechter verweerder ontslaat als executeur en afwikkelingsbewindvoerder van de nalatenschap van erflater.
Erfrecht. Ontslag van een executeur-afwikkelingsbewindvoerder. Bevoegdheden in testament. Afwikkeling. Belang. Is de nalatenschap klaar voor verdeling? Toetsing.
De rechter oordeelt als volgt.
Verzoekster verzoekt de kantonrechter om verweerder te ontslaan als executeur en afwikkelingsbewindvoerder van de nalatenschap van erflater.
Een vraag die aan de beoordeling van dit ontslagverzoek vooraf gaat is of verzoekster nog belang heeft bij haar verzoek.
Verweerder heeft zich namelijk op het standpunt gesteld dat dit niet zo is.
Volgens hem is de afwikkeling van de nalatenschap van erflater bijna afgerond.
Hij stelt dat hij nog in afwachting is van de aanslag Inkomstenbelasting 2022.
Afgezien van een mogelijk bezwaar tegen deze aanslag, moet de executeur daarna alleen nog rekening en verantwoording afleggen en het resterende saldo verdelen onder de erfgenamen, aldus verweerder.
Volgens verzoekster heeft zij wel degelijk belang bij haar ontslagverzoek.
Sterker nog; zij stelt dat haar belang bij het ontslagverzoek door recente ontwikkelingen alleen maar is vergroot.
Zo wijst verzoekster erop dat haar enige tijd geleden is gebleken dat verweerder onterecht een bedrag van in totaal € 89.487,43 naar zichzelf heeft overgemaakt vanaf de ervenrekening.
Haar vertrouwen in de executeur is hierdoor nog verder gedaald.
De executeur kan volgens haar worden ontslagen zolang zijn beheer niet is geëindigd.
De kantonrechter volgt verweerder in zijn verweer.
De executeur heeft op grond van artikel 4:144 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek (BW) de taak om de goederen van de nalatenschap te beheren en de schulden van de nalatenschap te voldoen, die tijdens het beheer uit de goederen moeten worden voldaan.
De executeur moet de nalatenschap zo bezien klaarmaken voor verdeling.
Verweerder heeft onweersproken gesteld dat de nalatenschap klaar is voor verdeling en dat hij alleen nog wacht op de aanslag Inkomstenbelasting 2022, zodat de kantonrechter daarvan uitgaat.
Verweerder heeft zijn werkzaamheden dus (nagenoeg) volbracht.
Het ontslag van de executeur dient dan geen redelijk belang meer.
Het is ook niet zo dat er nog een taak is weggelegd voor verweerder in zijn hoedanigheid van afwikkelingsbewindvoerder.
Verweerder is in het testament van erflater wel tot executeur én afwikkelingsbewindvoeder benoemd, maar een dergelijke benoeming wil nog niet zeggen dat daadwerkelijk van een afwikkelingsbewind sprake is.
Dit ligt aan de beschrijving van de bevoegdheden die in het testament aan hem zijn toegekend.
In het testament is daarover het volgende bepaald:
“Ik benoem mr (verweerder), thans notaris in de gemeente L en anders en bij opvolging mr R, thans notaris te H, tot executeur en afwikkelings-bewindvoerder van mijn nalatenschap met het recht een ander in zijn plaats als zodanig aan te stellen en ik verzoek mijn kinderen mijn uitvaart te verzorgen zoals bij hun moeder.
De executeur/afwikkelingsbewindvoeder behoeft over de keuze en de tegeldemaking van goederen van mijn nalatenschap niet in overleg te treden met de erfgenamen en hun toestemming daarvoor is ook niet vereist. Speciaal is de executeur bevoegd over goederen uit mijn nalatenschap te beschikken en die in eigendom te leveren of met pand of hypotheek te bezwaren.
Mijn executeur/afwikkelingsbewindvoerder is niet bevoegd rechtshandelingen te verrichten met zichzelf als wederpartij. Mijn executeur dient de kosten voor het familiegraf te Laren uit de nalatenschap voor een periode van veertig jaren na mijn overlijden, zo mogelijk, af te kopen. Indien mijn erfgenamen over de verdeling niet tot een besluit kunnen komen zal het oordeel van mijn vriend [B] de doorslag geven, hetgeen door mijn executeur zal moeten worden.”
De kantonrechter leidt hieruit af dat erflater de bevoegdheden van verweerder heeft uitgebreid, in die zin dat hij bevoegd is over de goederen van de nalatenschap te beschikken en deze te bezwaren met pand of hypotheek.
Een executeur heeft deze bevoegdheden niet.
Een executeur mag slechts goederen te gelde maken, voor zover dit nodig is om de schulden van de nalatenschap te voldoen (artikel 4:147 BW).
Maar in het testament staat niet dat verweerder de bevoegdheid heeft om de nalatenschap te verdelen.
Sterker nog: uit de tekst van het testament blijkt dat deze bevoegdheid juist toekomt aan de erfgenamen.
Er is slechts een rol voor verweerder weggelegd als zij er niet uitkomen.
Hij moet dan de verdeling overeenkomstig het oordeel van de heer B uitvoeren.
Verweerder hoeft dus, anders dan hij zelf stelt, de nalatenschap ook niet meer te verdelen.
Alles samengenomen zal de kantonrechter het ontslagverzoek van verzoekster dan ook afwijzen wegens een gebrek aan belang.
De kantonrechter kan zich voorstellen dat deze beslissing voor verzoekster lastig te verkroppen is.
Zeker omdat op het moment van het indienen van het ontslagverzoek de executele minder ver gevorderd was en verzoekster toen mogelijk nog wel een belang bij haar ontslagverzoek zou hebben gehad.
In dat geval was de kantonrechter dus wel aan een beoordeling van haar verzoek toegekomen.
Ter onderbouwing van haar verzoek heeft verzoekster erop gewezen dat de executeur zijn bevoegdheden te buiten is gegaan door zijn bemoeienissen met bedrijf C.
Hij heeft zich daarbij bovendien partijdig opgesteld volgens haar.
Daarnaast stelt verzoekster dat de executeur haar niet of in elk geval onvoldoende van informatie voorziet over de afwikkeling van de nalatenschap en dat hij de nalatenschap niet goed heeft beheerd.
Verder heeft zij er, zoals gezegd, op gewezen dat verweerder volgens haar onterecht een groot bedrag naar zichzelf heeft overgemaakt uit de nalatenschap.
Dit alles samen maakt dat verzoekster geen vertrouwen meer heeft in de executeur.
Verweerder heeft hier uitgebreid verweer tegen gevoerd.
Desalniettemin kan de kantonrechter zich voorstellen dat verzoekster het vertrouwen in verweerder in de loop van de executele verloren heeft, maar de kantonrechter komt aan toetsing ervan (bij de huidige stand van de executele) simpelweg niet meer toe.
Het voorgaande neemt niet weg dat verzoekster andere procedures ter beschikking staan waarin zij eventueel (de gevolgen van) het functioneren van verweerder ter discussie kan stellen.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat executeur over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat executeur op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de taken en bevoegdheden van de executeur, bezoek dan onze website over de executeur. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.