Erfrecht. Ontslag van de executeur. Gewichtige redenen voor ontslag. Afgifte van een legaat voordat legitieme en kindsdeel zijn voldaan. Toezegging van betaling. Benadeling?

Het Gerechtshof Amsterdam heeft onlangs uitspraak gedaan over de vraag of er gewichtige redenen waren voor het ontslag van een executeur.

Deze zaak gaat over de afwikkeling van de nalatenschap van erflaatster, de moeder van appellant, de zus en de broer.

Erflaatster is overleden op 24 april 2023.

De notaris is bij testament benoemd tot executeur van de nalatenschap.

De kantonrechter in de rechtbank Amsterdam heeft in een beschikking het verzoek van appellant om de notaris te ontslaan als executeur wegens gewichtige redenen afgewezen.

Appellant is het daar niet mee eens en wil in hoger beroep alsnog dat de notaris wordt ontslagen als executeur van de nalatenschap van erflaatster.

Appellant heeft gesteld dat zijn legitieme en kindsdeel niet volledig aan hem zijn – of kunnen worden – uitbetaald, doordat de notaris het grootste boedelbestanddeel in Nederland als legaat heeft afgegeven aan de broer, waardoor een tekort is ontstaan in de nalatenschap.

Erfrecht. Ontslag van de executeur. Gewichtige redenen voor ontslag. Afgifte van een legaat voordat legitieme en kindsdeel zijn voldaan. Toezegging van betaling. Benadeling?

De rechter oordeelt als volgt.

De notaris heeft in dit verband aangevoerd dat zij heeft geprobeerd tussen appellant, de broer en de zus overeenstemming te bereiken over de hoogte van de legitieme van elk, waarna tot uitbetaling van de legitieme en het kindsdeel van appellant kon worden overgegaan.

Appellant is echter weigerachtig gebleven hierover afspraken te maken, zodat de notaris haar werk als executeur niet kan afmaken.

Ter zitting heeft de notaris hieraan toegevoegd dat er in principe ruimschoots voldoende in de nalatenschap van erflaatster zit om de legitieme en het kindsdeel van appellant te voldoen en dat daartoe zou worden ingekort op de legaten van de broer en de zus.

Feitelijk zou dit plaatsvinden doordat de broer en zus zouden bijbetalen, maar de notaris wilde over het precieze bedrag overeenstemming bereiken.

Omdat appellant hieraan niet wilde meewerken, heeft de notaris geprobeerd appellant en de broer en de zus bij brieven van 14 mei 2025 zo goed mogelijk te informeren over de nog te nemen stappen.

Het hof is van oordeel dat, voor zover gezegd kan worden dat de notaris niet had mogen overgaan tot afgifte van de legaten aan de broer en zus, alvorens het kindsdeel en de legitieme van appellant te voldoen, voor alle betrokkenen duidelijk was dat een eventueel tekort door de broer en de zus aan appellant zou worden voldaan.

Het hof wijst in dit verband op de door appellant zelf als productie overgelegde correspondentie tussen hem en de broer uit maart 2025, waaruit valt af te leiden dat laatstgenoemde appellant aanbood een bedrag van € 200.000,- aan hem over te maken ter afwikkeling van de nalatenschap.

Ter zitting in hoger beroep hebben de broer en zus desgevraagd nogmaals toegezegd het deel waarop appellant aanspraak kan maken dat niet uit het thans nog aanwezige deel van de nalatenschap van erflaatster aan appellant kan worden voldaan, rechtstreeks aan appellant uit te betalen.

Voor zover de notaris in de gegeven omstandigheden al niet had mogen overgaan tot afgifte van het legaat aan de broer, is het hof van oordeel dat appellant geen belang heeft bij zijn stellingen in dit verband, nu duidelijk is dat daaruit geen benadeling voor hem voortvloeit.

Al met al komt het hof – evenals de kantonrechter – tot de conclusie dat geen sprake is van gewichtige redenen die het ontslag van de notaris als executeur rechtvaardigen.

De notaris zal wel – overeenkomstig hetgeen hiervoor is overwogen – de berekening van het kindsdeel van appellant in de nalatenschap van erflater en de legitieme van appellant (en de broer en zus) in de nalatenschap van erflaatster nog moeten corrigeren/aanvullen en een gewijzigde aangifte erfbelasting moeten doen, ter zake de verkrijging van appellant op grond van het testament van erflaatster.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat executeur over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat executeur op 020-3980150.

Wilt u meer weten over de taken en bevoegdheden van de executeur, bezoek dan onze website over de executeur. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.