De Rechtbank Oost-Brabant heeft op 13 juli 2022 uitspraak gedaan over een vordering van een legataris tot het verkrijgen van informatie van de executeur over het legaat.
Gedaagde en B zijn kinderen uit het huwelijk van erflater en A.
Erflater heeft voor het laatst over zijn nalatenschap beschikt door middel van een testament van 4 oktober 2019.
Gedaagde is door erflater tot enig erfgenaam benoemd (artikel 5 (Erfstelling en plaatsvervulling) van het testament).
Erflater heeft gedaagde, echtgenoot van overige gedaagde, tot testamentair executeur benoemd (artikel 6 (Executele) van het testament).
Gedaagde heeft zijn benoeming tot executeur aanvaard zo blijkt uit de verklaring van executele van 20 januari 2020.
Erfrecht. Executele. Vordering van een legataris tot het verkrijgen van informatie van executeur. Beneficiaire aanvaarding en vereffening. Vordering ontvankelijk?
De rechter oordeelt als volgt.
Eiser heeft haar vorderingen ingesteld tegen zowel gedaagde, in zijn hoedanigheid als executeur testamentair, als tegen gedaagde, in haar hoedanigheid van vereffenaar en enig erfgenaam in de nalatenschap van erflater.
Volgens gedaagde is hij echter niet langer executeur van de nalatenschap van erflater en dient eiser daarom tegenover hem niet-ontvankelijk in haar vorderingen te worden verklaard.
Eiser stelt dat vanwege de aanspraken van eiser en de door haar geconstateerde onjuistheden bij het uitvoeren van zijn werkzaamheden, gedaagde nog steeds als executeur kan worden aangesproken.
De rechtbank stelt gedaagde op dit punt in het gelijk en oordeelt dat eiser tegenover gedaagde niet-ontvankelijk zal worden verklaard.
De reden daarvoor is als volgt.
Artikel 4:202 van het Burgerlijk Wetboek (“BW”) bepaalt dat wanneer een nalatenschap beneficiair wordt aanvaard, de nalatenschap in beginsel wettelijk vereffend moet worden.
Dat wil zeggen dat vereffening (oftewel: het te gelde maken van de goederen in de nalatenschap en de voldoening van nalatenschapsschulden) plaatsvindt op basis van een wettelijke regeling die is neergelegd in Afdeling 3 van Titel 6 van Boek 4 BW.
Het uitgangspunt bij de wettelijke vereffening is dat de erfgenamen ook vereffenaar van de nalatenschap zijn (artikel 4:195 BW).
Een uitzondering op de regel dat na beneficiaire aanvaarding de wettelijke vereffening moet worden toegepast, is het geval dat een executeur is benoemd die bevoegd is schulden te betalen én er sprake is van een duidelijk positieve nalatenschap (4:202 lid 1 sub a BW).
In dat geval kan de executeur de nalatenschap afwikkelen op basis van de op hem rustende taken en bevoegdheden en hoeft niet de wettelijke vereffeningsprocedure gevolgd te worden.
De gedachte daarachter is dat bij een positieve, solvente nalatenschap geen problemen zullen optreden bij de voldoening van de nalatenschapsschulden en geen (bijzondere) schuldeisersbescherming nodig is.
De nalatenschap is dan immers ruimschoots toereikend om de schulden te voldoen en waarvoor een voldoende toegeruste executeur aanwezig is.
Wanneer echter niet kan worden aangetoond dat de nalatenschap ruimschoots toereikend is om alle schulden te voldoen, zal moeten worden vereffend volgens de wettelijke vereffeningsprocedure.
De taken van de executeur eindigen dan van rechtswege (artikel 4:149 lid 1 sub d BW) en het beheer gaat over naar de vereffenaar(s).
In dit geval heeft erflater in zijn testament van 4 oktober 2019 gedaagde tot executeur benoemd.
Gedaagde heeft zijn benoeming tot executeur aanvaard op 20 januari 2020.
Vanaf dat moment was gedaagde belast met, kort gezegd, het beheer van de nalatenschap van erflater.
Op 15 april 2020 heeft overige gedaagde de nalatenschap beneficiair aanvaard.
Vervolgens is op 13 mei 2020 een mededeling aan de kantonrechter gedaan dat sprake is van een negatieve nalatenschap, waarbij ter onderbouwing een voorlopige boedelbeschrijving is aangehecht.
Ook de definitieve boedelbeschrijving die op 7 augustus 2020 aan de kantonrechter is gezonden, maakt melding van een negatieve nalatenschap.
Dat betekent dat overige gedaagde, als enig erfgenaam, vereffenaar van de nalatenschap van erflater is geworden, waarbij de nalatenschap volgens de wettelijke procedure moet worden vereffend.
De taak van gedaagde als executeur is daarmee geëindigd.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat executeur over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat executeur op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de taken en bevoegdheden van de executeur, bezoek dan onze website over de executeur. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.