De Rechtbank Limburg heeft onlangs uitspraak gedaan over de vraag of vereffening namens de wettelijke vereffenaars door een notaris mogelijk was op grond van artikel 4:198 BW.
Verzoekster vraagt op grond van artikel 4:198 van het Burgerlijk Wetboek (BW) om aan ieder van de (kandidaat-)notarissen verbonden aan M Notarissen volmacht te verlenen om namens hen – kort gezegd – alle daden van beheer en beschikking te kunnen verrichten.
Aan het verzoek legt zij ten grondslag dat ondanks herhaaldelijke verzoeken daartoe enkele erfgenamen niet hebben gereageerd op het verzoek een boedelvolmacht te verstrekken.
Het overgrote deel van de erfgenamen heeft dit wel gedaan.
Door een verdeling van de werkzaamheden worden de belangen van de erfgenamen die geen volmacht hebben afgegeven, niet geschaad aldus verzoekster.
Erfrecht. Vereffening. Wijziging van de bevoegdheden van de wettelijke vereffenaars door de rechter. Volmacht. Vereffening namens de vereffenaars door een notaris mogelijk? Toezicht door de rechter.
De rechter oordeelt als volgt.
Bij de beoordeling neemt de kantonrechter tot uitgangspunt dat als gevolg van de beneficiaire aanvaarding door de minderjarige van haar aandeel in de nalatenschap, op de afwikkeling van de gehele nalatenschap de regeling van de wettelijke vereffening van toepassing is.
Dit volgt uit artikel 4:202 BW.
In artikel 4:198 BW is bepaald dat, tenzij de kantonrechter anders bepaalt, de erfgenamen hun bevoegdheden als vereffenaars van de beneficiair aanvaarde nalatenschap tezamen uitoefenen.
Daden van gewoon onderhoud en tot behoud van de goederen, en in het algemeen daden die geen uitstel kunnen lijden, kunnen door ieder van de erfgenamen zo nodig zelfstandig worden verricht, maar het uitgangspunt is dus dat de erfgenamen gezamenlijk de nalatenschap vereffenen.
Een deel van de erfgenamen heeft hiertoe een volmacht verleend aan ieder van de (kandidaat-)notarissen verbonden aan M Notarissen.
Deze zijn gemachtigd om namens hen alle daden van beheer en beschikking te verrichten en alles te doen wat de gevolmachtigde in het kader van de gegeven volmacht voor een juiste afwikkeling van de nalatenschap.
De kantonrechter kan van de op de voet van artikel 4:198 BW aan hem toekomende bevoegdheid om te bepalen dat één of meer erfgenamen, in plaats van alle erfgenamen tezamen, de bevoegdheden van vereffenaar kunnen uitoefenen, onder meer gebruikmaken indien niet alle erfgenamen aan de vereffening meewerken, hetgeen onder meer het gevolg kan zijn van het feit dat niet bekend is wie de erfgenamen zijn.
Dat is in deze zaak echter niet verzocht.
Het verzoek zoals het er nu ligt, komt erop neer dat verzoekster wenst dat de kantonrechter een machtiging verleend om de nalatenschap ook te vereffenen namens de erfgenamen die hiertoe nog geen volmacht hebben verleend, hetzij omdat zij niet hebben gereageerd, hetzij omdat, bij gebreke van een bekende woon- en verblijfplaats, het verzoek om een volmacht te verstrekken niet aan hen kan worden gedaan.
Artikel 4:198 BW is echter niet ervoor bedoeld om in verkapte vorm, buiten de route waarin artikel 4:203 BW voorziet, een professionele partij namens een deel van de erfgenamen de nalatenschap te laten vereffenen.
Het artikel voorziet slechts in de mogelijkheid om een voorziening te treffen ter zake de uitoefening van de bevoegdheden door de erfgenamen-vereffenaars.
Toewijzing van het verzoek zou ertoe leiden dat verzoekster feitelijk aan de slag gaat als vereffenaar.
Het gevolg daarvan is dan weer dat nu geen sprake is van een benoeming van een vereffenaar zoals voorzien in de wet.
Hierdoor zijn onder andere de in de wet neergelegde verplichtingen die op een vereffenaar rusten niet van toepassing.
Dit brengt bijvoorbeeld mee dat op de werkzaamheden die de feitelijk als vereffenaar opererende notaris verricht, geen toezicht kan worden gehouden.
Ook de bepaling die voorziet in het ontslag van de vereffenaar is niet van toepassing.
Een en ander is in strijd met het wettelijk systeem.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat executeur over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat executeur op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de taken en bevoegdheden van de executeur, bezoek dan onze website over de executeur. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.