Het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch heeft onlangs uitspraak gedaan over de vraag of een opvolgend executeur volgens het testament recht had op loon.
In deze zaak heeft erflaatster in het testament een executeur benoemd en heeft hierbij aangegeven dat deze voor de werkzaamheden geen recht heeft op loon.
Erfrecht. Loon van de executeur. Testament. Geen recht op loon. Indeplaatsstelling. Afwijking van het testament mogelijk op grond van onvoorziene omstandigheden?
De rechter oordeelt als volgt.
Op de beloning van de executeur is, gelet op het bepaalde in artikel 4:144 BW, artikel 4:159 lid 3 BW van overeenkomstige toepassing.
Daarin is onder meer bepaald dat de kantonrechter/het hof op grond van onvoorziene omstandigheden hetzij ambtshalve, hetzij op verzoek (…), voor bepaalde of onbepaalde tijd, de beloning anders kan regelen dan bij uiterste wil of de wet is aangegeven.
Vast staat dat erflaatster bij testament heeft bepaald dat de executeur geen loon toekomt.
Aannemelijk is dat erflaatster bij het vastleggen van die bepaling er in beginsel vanuit is gegaan dat de door haar benoemde executeur als executeur zou blijven fungeren.
S doet een beroep op een onvoorziene omstandigheid als bedoeld in artikel 4:159 lid 3 BW.
Naar het oordeel van het hof is door de indeplaatsstelling van de executeur door S als professionele executeur, sprake van een onvoorziene omstandigheid die een wijziging van de beloning rechtvaardigt.
Dit mede in het licht van de in het testament wel opgenomen bevoegdheid voor een onbezoldigde executeur om een bezoldigde boedelnotaris in te schakelen (“onkosten”) en deze werkzaamheden te laten verrichten ter ondersteuning van de executeur.
In deze zaak heeft erflaatster in het testament een executeur benoemd en heeft hierbij aangegeven dat deze voor de werkzaamheden geen recht heeft op loon.
Nadat de executeur de executele had aanvaard, heeft hij direct S in zijn plaats gesteld.
S was op de hoogte van de inhoud van het testament en wist dus vóór aanvaarding van de in de plaatstelling dat in het testament was opgenomen dat er geen recht was op loon.
Desondanks heeft S de executele aanvaard.
Nu doet S een beroep op onvoorziene omstandigheden en wenst via de rechter een beloning voor haar werkzaamheden te verkrijgen op grond van artikel 4:144 lid 3 BW in samenhang met 4:159 lid 3 BW zonder de erfgenamen hiervan op de hoogte te brengen.
Deze gang van zaken wijst het hof af.
Immers, vooropgesteld moet worden dat het alsnog toekennen van loon (waar dat bij testament niet was toegekend) ook al gebeurt dat op grond van een bij wet geschapen mogelijkheid, hoe dan ook een afwijking van het testament betreft.
Het is bovendien een afwijking die ten laste komt van de nalatenschap en daarmee van het aandeel uit die nalatenschap dat de erfgenamen uit de nalatenschap ontvangen.
Alleen daarom al ligt het op de weg van een redelijk bekwaam en redelijk handelend executeur, die immers mede de belangen van de erfgenamen in acht behoort te nemen, die erfgenamen op deugdelijke wijze en op voorhand over een dergelijk verzoek te informeren en hen, bij indiening van het verzoek, als belanghebbenden daarbij aan te duiden.
Daar komt bij dat van een executeur mag worden verwacht dat deze zijn taak vervult op een manier die voor de nalatenschap en de erfgenamen zo min mogelijk belastend is.
Daartoe hoort ook dat de executeur de nalatenschap niet belast met onnodige kosten.
In een geval als het onderhavige, waarin alle erfgenamen bekend zijn, betekent dat dat mede van de executeur verwacht mag worden dat hij tracht over het loon tot een vergelijk met die erfgenamen te komen alvorens zich met een formeel verzoek (met alle kosten van dien) tot de rechter te wenden.
Aan S moet worden toegegeven dat daartoe geen wettelijke verplichting bestaat, doch het is wel wat een redelijk bekwaam en redelijk handelend executeur betaamt.
De door S in deze procedure gegeven reactie op het door de erfgenamen in deze procedure ingenomen standpunt roept bij het hof de vraag op of S van het voorgaande voldoende doordrongen is.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat executeur over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat executeur op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de taken en bevoegdheden van de executeur, bezoek dan onze website over de executeur. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.